Autor: Ewelina Mackiewicz, Notariusz  ·  5.06.2026

Intercyza wciąż budzi emocje i bywa mylnie odbierana jako wyraz braku zaufania między małżonkami. W rzeczywistości intercyza – czyli majątkowa umowa małżeńska – to po prostu świadome ustalenie zasad, na jakich małżonkowie chcą gospodarować swoim majątkiem. Najczęściej wybieraną jej formą jest rozdzielność majątkowa, ale możliwości jest więcej. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest intercyza, jakie daje skutki i ile kosztuje u notariusza.

W naszej Kancelarii Notarialnej na warszawskim Powiślu, w centrum Warszawy, sporządzamy umowy majątkowe małżeńskie zarówno dla narzeczonych przed ślubem, jak i dla par z wieloletnim stażem. Poniżej tłumaczymy temat prostym językiem – bez prawniczego żargonu i bez oceniania, czy intercyza „wypada", czy nie.

Czym jest intercyza (umowa majątkowa małżeńska)

Intercyza to potoczna nazwa majątkowej umowy małżeńskiej uregulowanej w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Z chwilą zawarcia małżeństwa – jeśli małżonkowie nie umówią się inaczej – z mocy prawa powstaje między nimi wspólność majątkowa. Oznacza ona, że większość tego, co małżonkowie nabywają w trakcie małżeństwa (np. wynagrodzenie, mieszkanie kupione razem), wchodzi do majątku wspólnego.

Intercyza pozwala zmienić ten ustawowy ustrój. Umowa majątkowa małżeńska wymaga formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności (art. 47 KRO) – nie da się jej skutecznie zawrzeć w zwykłej formie pisemnej. Można ją podpisać przed ślubem (wejdzie w życie z chwilą zawarcia małżeństwa) albo w dowolnym momencie jego trwania.

Rodzaje umów majątkowych małżeńskich

Choć w mowie potocznej „intercyza" oznacza zwykle rozdzielność majątkową, Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje kilka rodzajów umów. Oto ich zestawienie:

Wybór odpowiedniego wariantu zależy od indywidualnej sytuacji – stażu małżeństwa, posiadanego majątku, planów zawodowych i tego, czy któreś z małżonków prowadzi działalność gospodarczą. Na spotkaniu w naszej kancelarii w Śródmieściu pomagamy dobrać rodzaj umowy do realnych potrzeb pary.

Intercyza przed ślubem czy w trakcie małżeństwa

Umowę majątkową można zawrzeć w dwóch momentach – i każdy z nich ma swoją specyfikę:

• Przed ślubem – umowa wchodzi w życie z chwilą zawarcia małżeństwa. To rozwiązanie najprostsze: od pierwszego dnia małżeństwa obowiązuje ustalony ustrój, nie powstaje wspólność, której później trzeba by dzielić.
• W trakcie małżeństwa – umowa działa na przyszłość, od dnia jej zawarcia; majątek zgromadzony wcześniej wspólnie pozostaje współwłasnością małżonków do czasu jego podziału.

Intercyza a długi współmałżonka

Najczęstszy praktyczny powód zawierania rozdzielności majątkowej to ochrona przed długami drugiego małżonka – zwłaszcza gdy jedno z małżonków prowadzi działalność gospodarczą obarczoną ryzykiem. Logika jest prosta: skoro nie powstaje majątek wspólny, wierzyciel jednego małżonka nie może sięgnąć po majątek drugiego.

Trzeba jednak pamiętać o ważnym ograniczeniu. Zgodnie z art. 47¹ KRO na intercyzę można powołać się wobec wierzyciela tylko wtedy, gdy zawarcie umowy i jej rodzaj były mu znane. Co z tego wynika w praktyce:

• intercyza zawarta zawczasu, zanim powstały długi, realnie chroni majątek drugiego małżonka,
• intercyza zawarta dopiero gdy pojawiają się kłopoty finansowe nie zadziała wstecz – nie ochroni przed wcześniejszymi zobowiązaniami,
• przy zawieraniu umów warto informować kontrahentów o obowiązującej rozdzielności (np. zaznaczyć to w treści umowy).

Intercyza a dziedziczenie – obalamy mit

To jedno z największych nieporozumień. Wiele osób sądzi, że intercyza „odcina" małżonka od spadku. To nieprawda. Intercyza reguluje wyłącznie stosunki majątkowe za życia małżonków – nie ma żadnego wpływu na dziedziczenie.

Oznacza to, że małżonek pozostający w rozdzielności majątkowej:

• nadal dziedziczy po zmarłym współmałżonku na zasadach ogólnych (dziedziczenie ustawowe),
• zachowuje prawo do zachowku, jeśli zostałby pominięty w testamencie,
• jest traktowany w sprawach spadkowych tak samo, jak małżonek pozostający we wspólności.

Jeżeli chcesz świadomie ukształtować to, kto i co odziedziczy, właściwym narzędziem jest testament notarialny, a nie intercyza. Z kolei gdy planujesz przekazanie majątku za życia, pomocny może być artykuł o darowiźnie bez podatku w najbliższej rodzinie.

Ile kosztuje intercyza u notariusza

Koszt intercyzy jest stały i – co istotne – nie zależy od wartości majątku małżonków. Taksa notarialna za majątkową umowę małżeńską jest z góry określona w rozporządzeniu:

W praktyce całkowity koszt intercyzy zamyka się zwykle w kwocie ok. 500–600 zł brutto (taksa plus wypisy aktu). To jednorazowy wydatek niezależny od tego, czy majątek małżonków to jedno mieszkanie, czy rozbudowane portfolio. Aktualne stawki innych czynności znajdziesz na stronie opłaty notarialne.

Najczęściej zadawane pytania

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 31 (wspólność ustawowa), art. 47 (forma aktu notarialnego), art. 47¹ (skuteczność wobec wierzycieli), art. 48–50¹ (rodzaje umów), art. 51–51² (rozdzielność z wyrównaniem dorobków)
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz.U.2024.1566), § 8 (majątkowa umowa małżeńska – maks. 400 zł)